Pemilikan hak cipta dan kebenaran menggunakan gambar acara

"Adakah kami memiliki gambar itu?" ialah soalan yang wajar, dan jawapannya jarang sekadar ya atau tidak. Panduan ini memisahkan tiga idea yang sering bercampur: siapa memiliki hak cipta, apa kegunaan yang dibenarkan, dan siapa lagi yang mesti bersetuju.

Panduan ini sebahagian daripada gambaran keseluruhan kami tentang privasi, kebenaran dan penggunaan gambar fotografi acara. Ia bukan nasihat undang-undang. Akta Hak Cipta 1987 Malaysia ialah titik permulaan, dan penasihat yang berkelayakan boleh mentafsirkannya untuk keadaan anda.

Apakah hak cipta dalam sekeping gambar?

Hak cipta ialah hak untuk mengawal penyalinan dan perkongsian sesuatu karya. Dalam gambar, ia bermula dengan orang yang menghasilkannya, tertakluk pada Akta dan apa-apa perjanjian. Peraturan tentang siapa pemilik pertama hak cipta boleh berbeza jika seseorang itu pekerja atau ditugaskan, jadi jangan bergantung pada andaian umum.

Langkah praktikalnya ialah membaca apa yang dinyatakan perjanjian anda. Jika ia tidak menyebut apa-apa, minta jurugambar mengesahkannya secara bertulis sebelum acara.

Pemilikan, lesen dan kebenaran

Ketiga-tiga ini sering dikelirukan.

Istilah	Maksud	Di mana ia ditetapkan
Pemilikan	Siapa memegang hak cipta	Undang-undang dan perjanjian
Lesen	Kebenaran menggunakan dengan cara yang disenaraikan	Perjanjian
Kelulusan lain	Persetujuan tetamu, tempat acara atau pemilik jenama	Orang atau pihak berkenaan

Anda boleh memegang lesen tanpa memiliki hak cipta. Anda juga boleh memiliki hak cipta tetapi masih memerlukan persetujuan seorang tetamu sebelum menerbitkan potret dekat.

Apakah yang perlu dinyatakan dalam perjanjian?

Cari perkara berikut, dan tanya jika ia tiada:

• Siapa memiliki hak cipta, dan sama ada ia berpindah kepada anda atau kekal pada jurugambar.
• Kegunaan yang dibenarkan, seperti peribadi, dalaman, akhbar atau pengiklanan.
• Sebarang had masa, tempat atau media.
• Sama ada anda boleh menyunting gambar. Panduan kami tentang memangkas, menyentuh semula dan mengubah gambar membincangkannya.
• Sama ada anda boleh menyerahkan fail kepada pembekal lain. Lihat berkongsi gambar acara dengan penaja, tempat acara dan pembekal lain.
• Sama ada jurugambar boleh menunjukkan gambar dalam portfolio. Lihat persetujuan sama ada gambar boleh muncul dalam portfolio.
• Sama ada kredit diperlukan.

Terma tempahan dan sebut harga kami menyatakan apa yang terpakai kepada tempahan anda, dan kami mengesahkan kegunaan yang dibenarkan secara bertulis. Halaman terma tempahan fotografi kami menerangkan cara terma tempahan berfungsi.

Bagaimana pula dengan hak moral?

Pengarang yang merupakan individu boleh memegang hak moral, iaitu hak dikenali sebagai pengarang dan perlindungan daripada pemesongan karya. Keputusan mahkamah Malaysia menganggap hak ini dimiliki oleh orang sebenar. Jika kredit atau pengubahan penting bagi anda, tetapkan perkataannya secara bertulis dan dapatkan nasihat.

Contoh ringkas

Sebagai contoh, sebuah syarikat mengupah jurugambar untuk makan malam tahunannya. Sebut harga memberi syarikat hak menggunakan gambar untuk komunikasi dalaman dan laman webnya sendiri. Beberapa bulan kemudian, pemasaran mahu meletakkan potret seorang tetamu pada papan iklan.

Lesen tidak menyenaraikan pengiklanan, jadi syarikat mesti meminta lesen yang lebih luas daripada pemilik hak cipta. Ia juga mesti bertanya kepada tetamu itu, kerana potret dekat orang yang boleh dikenali dalam iklan menimbulkan persoalannya sendiri. Panduan kami tentang menggunakan gambar acara yang boleh dikenali dalam iklan berbayar menerangkannya.

Bagaimana kegunaan berkait dengan pemilikan?

Kegunaan yang lebih luas biasanya memerlukan kebenaran yang lebih jelas. E-mel terima kasih ialah langkah kecil. Iklan berbayar ialah langkah besar. Lihat kegunaan peribadi, dalaman, akhbar dan pengiklanan untuk cara menyatakan khalayak dan tujuan.

Soalan untuk ditanya sebelum menandatangani

1. Siapa memiliki hak cipta selepas penyerahan?
2. Apakah senarai tepat kegunaan yang dibenarkan?
3. Bolehkah saya melanjutkan senarai itu kemudian, dan bagaimana ia disepakati?
4. Siapa boleh menerima fail?
5. Adakah jurugambar mengekalkan sebarang hak untuk menggunakan gambar?

Rekodkan jawapannya dengan perancang penggunaan gambar selepas majlis kami dan simpan di sebelah fail yang diserahkan.

Simpan dokumen bersama fail

Beberapa bulan kemudian, tiada siapa ingat apa yang disepakati. Simpan sebut harga, terma bertandatangan dan sebarang perubahan bertulis dalam folder yang sama dengan gambar. Nota ringkas tentang kegunaan yang dibenarkan menjimatkan carian yang panjang.